Thursday August 13, 2020
वि.सं २०७७ साउन २९ बिहिबार
En

लक्षित वर्ग:
क. कार्यक्रम सञ्चालन भएको÷हुने क्षेत्रमा स्थायी तथा अस्थायी रुपमा बसोबास गरेका, कृषक, व्यवसायी र उद्यमीहरु, नेपाल राष्ट्र बैंकले विपन्न वर्ग भनी परिभाषित गरेका र विपन्न वर्ग कर्जा लिन योग्य ब्यक्ति÷परिवारहरु समेत लक्षित वर्ग हुनेछन् । 
ख. ग्राहक सदस्य नेपाली नागरिक भई तपसीलका योग्यता पुरा गरेका व्यक्ति मात्र ग्राहकको लागि योग्य हुने छन् ।
     अ. १८ वर्ष पुरा भई ७५ वर्ष ननाघेको,
     आ. मानसिक सन्तुलन ठीक भएको,
      इ. अन्य कुनै वित्तीय संस्थाबाट सेवा नलिएका व्यक्तिलाई प्राथमिकता दिईनेछ ।
      ई. कालो सूचीमा नपरेको र कर्जा अनुशासन राम्रो भएको व्यक्ति ।
ग. संस्थागत कर्जा लिने भएमा सोको लागि योग्यता पुगेको संस्था ।  

ग्राहकहरुको आवश्यकता अनुसारको वित्तीय सेवाहरु प्रदान गर्दा लैंगिक, जातीय, राजनीतिक, धार्मिक, सांस्कृतिक, सामाजिक, आर्थिक वा अन्य कुनै रुपमा भेदभाव गरिने छैन । तर, ग्राहकको कर्जा ग्राह्यता (योग्यता) लाई मुख्य आधार बनाईने छ ।  ग्राहकको क्षमता र बैंकको प्राथमिकता बमोजिम विना धितो वा स्वीकार योग्य धितो लिई कर्जा प्रवाह गरिनेछ । 

सेवा पद्धती मोडल
साना तथा लघु बैंकिङ्ग सेवालाई जोखिम न्यूनीकरण गर्दै प्रभावकारी रुपमा प्रदान गर्न विभिन्न पद्धती मोडेलमा सेवा प्रदान गरिएको छ । हाल निम्न मोडेलहरु मार्फत सेवा प्रदान गरिएकोछ  ।
क. धितो सुरक्षण मोडेल ः
यो मोडेल अन्तर्गत कुनै पनि प्राकृतिक व्यक्ति वा व्यवसाय वा फर्म वा कम्पनीलाई धितो लिई बैंकको नीति नियमको अधिनमा रही कर्जा प्रवाह गरिन्छ । 
ख. विना धितो मोडेल:  
      अ. समूह जमानी कर्जा: यो मोडेल अन्तर्गत समूह निर्माण गरी समूहको सिफारिस र जमानी बमोजिम सो समूहका सदस्यलाई व्यक्तिगत रुपमा कर्जा लगानी गरिन्छ । 
      आ. ब्यक्तिगत जमानी कर्जा : समूहमा आवद्ध हुन नसक्ने वा नचाहने सदस्यहरुले आफ्नो चालु वा प्रस्तावित व्यवसाय वा परियोजनाको आधारमा बैंकलाई स्वीकार्य धनजमानी राखी व्यक्तिगत रुपमा विना धितो कर्जा प्रदान गरिन्छ ।  
ग. थोक कर्जा मोडेल :
      अ.  समूहगत थोक कर्जा : यस विकास बैंकले गठन गरेको वा अन्य संस्थाद्वारा गठन भएको वा स्वस्फूर्त गठन भएका समूहहरुलाई छानविन गरी बिश्वसनीय देखिएमा त्यस्ता समूहलाई विना धितो वा चल/अचल सम्पत्ति धितो लिएर थोक कर्जा प्रदान गरिन्छ । त्यसरी प्रदान गरिएको थोक कर्जा समूहका सदस्यहरुले आफ्नो सदस्यहरुलाई व्यक्तिगत रुपमा कर्जा लगानी गर्दछन् ।    
      आ. संस्थागत थोक कर्जा : नेपाल सरकारको सम्बन्धित निकायमा दर्ता भई ईजाजत प्राप्त सहकारी संस्था वा नेपाल राष्ट्र बैंकबाट ईजाजत प्राप्त “घ” वर्गका लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरुलाई थोक कर्जा उपलब्ध गराइएको छ । 

कार्यक्रमको विशिष्टता
यस विकास बैंकको साना तथा लघु बैंकिङ्ग कार्यक्रम समावेशी वित्तीय सेवाको एक नमुनाको रुपमा रहेको छ । ग्राहकमैत्री वित्तीय सेवाहरु र ग्राहकहरुको सन्तुष्टी नै यसको प्रभावकारिताको मापन हो । यसको केही विशिष्ट पक्षहरु निम्न बमोजिम रहेका छन् ।